Het is tijd voor... een nieuwsbrief!
Zodat jij op de hoogte kunt blijven van mijn activiteiten als etenschapper en andere dingen die ik graag met je wil delen.
Waarom een nieuwsbrief?
Het is nu al een aantal jaar geleden dat ik mijn baan als onderzoeker bij de GGZ opzegde. Dat ik voor mezelf zou beginnen voelde logisch. Daardoor kon ik vrijer bewegen. Dat het iets met eten zou zijn, was voor veel mensen ook niet erg verrassend, want veel koken deed ik altijd al. Ik raakte op het spoor van fermenteren, geïnspireerd door toprestaurant Noma, en plantaardige voeding. Ook begon ik meer te leren over het fascinerende wetenschappelijk onderzoek naar het microbioom, bijvoorbeeld door het (luister)boek Bacterie en het Brein van Iris Sommer, en dat ons gedrag veel meer invloed heeft op onze gezondheid dan veel mensen denken.
Deze kennis moet meer bij ‘de gewone mens’ komen, dacht ik. Dus begon ik met het geven van workshops in fermentatie en plantaardig koken. Praktische workshops, maar meestal met een inhoudelijke inleiding. Veel workshops-in-opdracht heb ik inmiddels gegeven voor de universiteit, het UMCG, de gemeente Groningen, Biblionet Groningen en vriendengroepen. Maar in de loop van de jaren heb ik daar allerlei andere vormen naast ontwikkeld, zoals de Bodem-tot-Brein ervaring en activiteiten rondom lokale voeding. Daarover lees je meer verderop in deze nieuwsbrief.
Vaak vragen mensen mij of ik ze op de hoogte wil houden van toekomstige activiteiten. Dat kan via mijn website, maar het is ook wel handig om een kant-en-klare nieuwsbrief in je inbox te krijgen, zodat je niet steeds naar mijn website hoeft te gaan.
Etenschapper
Als ik word gevraagd om in opdracht iets te doen, krijg ik ook meestal de vraag hoe ze mij aan moeten kondigen. En dat vind ik een lastige. Hoewel ik gepromoveerd wetenschapper en psycholoog ben, ben ik niet meer actief werkend in de wetenschap. Ik hou me veel bezig met de link tussen voeding en gezondheid, maar ik ben geen diëtist en geef geen persoonlijke voedingsadviezen. Ik maak vooral praktisch wat de wetenschap aantoont over gezonde voeding en gebruik hiervoor wel eens het woord Etenschapper. Journalist Carleen de Jong van het Dagblad van het Noorden schreef erover in een mooi artikel.
Bodem-tot-Brein ervaring
Ons darmmicrobioom staat niet los van het microbioom in de bodem, van de groenten die we eten en eigenlijk onze hele omgeving, dus ook de lucht die we inademen. Door onder meer het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen, schoonmaakmiddelen en omdat we teveel binnen zitten, komen we veel te weinig in contact met micro-organismen die nuttig voor ons kunnen zijn. Om mensen bewust te maken van hoe dit van invloed is op onze gezondheid, heb ik de Bodem-tot-Brein ervaring ontwikkeld. Dit is een mobiele mini-expositie die bestaat uit de stations bodem, gewassen, darmen en brein, vaak in combinatie met een proeverij van voeding die goed is voor bodem, darmen en brein. Deze Bodem-tot-Brein ervaring was afgelopen jaar op verschillende plekken te vinden, zoals bij het Oogstfeest van de Groninger Voedseltuinen, in de bibliotheek van Marum tijdens de opening van de Breinbieb en in het Universiteitsmuseum tijdens de Museumnacht en de donateursmiddag van de Hersenstichting. Onderstaand filmpje maakte ik bij de master opleiding Duurzame en Gezonde Voeding van de Hanzehogeschool.
Onlangs maakte ik er ook een spel van dat ik speelde met een groep mensen van Extinction Rebellion. Harry Hummel van het Noordelijke Zadennetwerk sloot aan om zijn kennis te delen over zaadvaste gewassen en genetische manipulatie.
De Bodem-tot-Brein ervaring is erg mobiel, dus ik kan makkelijk langskomen bij jouw bijeenkomst. Laat ‘t me weten als je hier interesse in hebt!
Ons Eten
Ons Eten is een initiatief dat lokaal eten dichterbij de inwoners van Groningen brengt door boeren, burgers en buurtkeukens met elkaar te verbinden. Er is in de provincie veel lokaal eten te vinden dat wordt verbouwd en geproduceerd door boeren en tuinders. Op steeds meer plekken in de stad kun je lokaal eten kopen, zoals bij Tuin in de Stad, of eten tijdens speciale diners in één van de FoodHubs. Ook zijn er regelmatig workshops en andere activiteiten met lokale producten. Zo hielp ik afgelopen jaar een paar keer bij diners bij Bie de Buuf en gaf ik een aantal workshops.
Elke maand zet Ons Eten een lokaal product in de schijnwerpers. Deze maand mei is dat KAAS! Er zijn heel wat kaasmakers in de provincie Groningen, zoals van WaddenMax en Westerwolds Goud. Ook is er de Wilde Kaasmaker, een mobiele kaasmakerij die bij boeren langsgaat om van de verse melk kaas te maken. Bij Bie de Buuf wordt in de maand mei op verschillende manieren aandacht besteed aan kaas. Je kunt op vrijdag 29 mei een hoofdgerecht en toetje eten met lokale kaas en ik geef de workshop “Kreatief met Kefir’. Lees meer hierover verderop.
Omdat iedereen toegang zou moeten hebben tot gezond, lokaal en betaalbaar voedsel, heeft Ons Eten een petitie gestart om lokaal en gezond voedsel betaalbaar en beschikbaar te maken in Groningen. Je kunt deze petitie nog ondertekenen!
Kreukelbal
Via Ons Eten kwam de kreukerwt in mijn leven. De kreukerwt wordt verbouwd door Boerderij Ommeland in Thesinge en is eigenlijk een ‘foutje’. Boer Menko van Boerderij Ommeland is een regulier boer, maar wil meer regeneratief gaan verbouwen en meer voor de lokale markt. Zo ging hij onder meer van start met het verbouwen van spliterwten en naakte haver. Maar eenmaal uit de grond gekomen, bleek de spliterwt de kreukerwt te zijn.
In Nederland kennen we de kreukerwt niet zo, dus de vraag is of dit een interessant lokaal gewas voor ons kan zijn. Het bevat een hoop eiwitten en de gemeente Groningen heeft immers als doelstelling dat we in 2050 70% van onze eiwitten uit (lokaal geproduceerde) plantaardige bronnen halen.
Ik ben daarom gaan experimenteren met de kreukerwt. Hij bleek te stevig om in de erwtensoep te gebruiken. Als vervanger voor de kikkererwt in hummus zou het kunnen en ook in falafel doet hij het niet slecht. Dat zou een mooie manier kunnen zijn om falafel wat lokaler te maken, aangezien de kikkererwt niet goed te verbouwen is ons klimaat.
En kunnen we van de kreukerwt een nieuwe Groninger snack maken, de Kreukelbal? Geen balletje met de traditionele falafelkruiden, maar juist met Groninger smaken, zoals kummel en kruidnagel. Of juist met mosterd of kerrie, zoals in de eierbal? Samen met Laurens van de Oogst van Groningen legden we drie verschillende Kreukelballen voor aan het publiek van de Noordelijke Zadenmarkt op Maarhuizen.
De meningen waren niet overdonderend positief. Er was nog wel wat ruimte voor verbetering. Maar daar moet ik wel bij vermelden dat het afbakken wat te wensen overliet. Dat gebeurde namelijk buiten in een pan zonder deksel terwijl het buiten best koud was, waardoor de olie niet goed heet werd. Dus, ik geef het nog niet op. Ik blijf geloven in de kreukerwt. Ook omdat eerdere versies beter waren, dus ik weet dat hij het in zich heeft!
Wil je ook je mening geven over de kreukerwt en naakte haver, kom dan tijdens de week van de biodiversiteit op vrijdag 22 mei naar boerderij Ommeland voor een wandeling over de akkers, georganiseerd door de Natuur- en Milieufederatie Groningen en de proeverij na afloop.
Workshops en meer
Voordat de zomer echt begint, organiseer ik - deels samen met Ons Eten - nog een aantal workshops. Doe je mee?
Workshop
Leer kiemen van de koning van de kiemen
Alfalfa, taugé en tuinkers ken je waarschijnlijk al, maar er is zoveel meer mogelijk. Met de juiste technieken kun je thuis eenvoudig verschillende soorten (lokale) kiemen laten groeien, zoals linzen, boekweit, tarwe, rucola, zonnebloem en erwten.
Oud-Groninger Niek Stavenga komt voor deze dag terug naar het Noorden om jou te leren hoe je stap voor stap hoe je zelf kiemgroenten kweekt. Met behulp van een kiempot of -schaal ontdek je hoe zaden transformeren tot verse, smaakvolle miniplantjes.
Datum: dinsdag 26 mei
Tijd: 17.00-21.00 uur
Locatie: Bie de Buuf, Paradijsvogelstraat 10, Groningen
Kosten: €30,- per persoon
Geannuleerd: Workshop
Kreatief met Kefir
Deze workshop is helaas geannuleerd. In het najaar zullen we deze opnieuw organiseren.
De basis van deze workshop is zuivel van WaddenMax uit Hornhuizen en het probiotische melkkefir. Door deze te combineren, kun je er leuke producten van maken. Tijdens deze workshop leer je wat melkkefir is en hoe je het zelf maakt. We gaan vervolgens melkkefir gebruiken om er een probiotische boter en kwark mee te maken.
Datum: donderdag 28 mei
Tijd: 19.30-21.30 uur
Locatie: Bie de Buuf, Paradijsvogelstraat 10, Groningen
Kosten: €20,- per persoon (mede mogelijk gemaakt door Ons Eten)
Zelf meenemen als je hebt: een handmixer en kunststof beslagkom.
Workshop
Kombucha en Kruiden
In elke supermarkt kun je tegenwoordig het gefermenteerde drankje kombucha kopen. Maar wat is het precies? Waarom zou je het drinken en hoe maak je het? Je gaat naar huis met je eigen SCOBY (geen zwam) en je weet hoe je daarmee aan de slag kunt. Ook gaan we experimenteren met allerlei kruidige smaakjes om je eigen unieke kombucha samen te stellen.
Datum: dinsdag 2 juni
Tijd: 19.30-21.30 uur
Locatie: Bie de Buuf, Paradijsvogelstraat 10, Groningen
Kosten: € 35,- per persoon
Zelf meenemen: een schoon glazen (jam)potje met deksel.
Landschap als inspiratie
Herberg Wongema organiseert in het weekend van 5, 6, 7 juni het festival ‘Tussen wènst en wereld', waar landschap, kunst en inspiratie samenkomen in film, literatuur, muziek en in wetenschapsproatjederij.
Samen met kunstenaar en wildplukker ilse donker verzorg ik op zaterdagavond (exacte tijd volgt nog) een sessie waarin we het beste van ons wildgeplukte en lokale voedsel bij elkaar brengen en er samen met de deelnemers een heerlijke maaltijd mee maken. Tussendoor vertellen we hoe het landschap ons inspireert.
Workshop
Knetterlevende Kimchi
Kimchi is hét nationale gerecht van Korea en is supergezond, omdat het gefermenteerd is. Misschien heb je onlangs de aflevering van de Keuringsdienst van Waarde gezien over kimchi. Daarin kon je zien dat veel kimchi’s die tegenwoordig te koop zijn geen levende bacteriën meer bevatten, terwijl die juist zo goed voor je zijn. Leer hoe je zelf kimchi kunt maken en altijd kunt beschikken over een portie gezonde probiotica. Uiteraard ga je aan het eind van de workshop met je eigen potje goede micro-organismen naar huis.
Datum: dinsdag 23 juni
Tijd: 19.30-21.30 uur
Locatie: Bie de Buuf, Paradijsvogelstraat 10, Groningen
Kosten: € 45,- per persoon, dat inclusief een beugelpot en ingrediënten
Cursus
De afgelopen twee jaren heb ik als gastdocent lesgegeven bij de opleiding Voeding & Voorlichting van DCTerra. Samen met docent Christien Beukelaar en orthomoleculair therapeut Marleen Scholtens gaf ik het vak Natuurvoeding. Dit vak geven we nu ook als cursus om te volgen door volwassenen, georganiseerd door TerraNext.
Deze cursus is voor mensen die graag gezonder willen eten, maar niet goed weten hoe ze daarmee moeten beginnen. Je krijt theoretische kennis over de werking van je lichaam en hoe voeding in je lichaam wordt verwerkt. Daarnaast gaan we vooral samen praktisch aan de slag met proeven, koken en fermenteren. Want door te doen, leer je het beste!
De cursus vindt plaats bij de Pionier, op het Suikerterrein. De volgende cursusronde start in september. Houd de website van TerraNext hiervoor in de gaten.
En nog een leuke ontwikkeling
Vorig jaar kwam ik in contact met Inge Hamming. Zij is opgeleid als huisarts en leefstijlarts en heeft samen met haar man Jan-Willem Wennekes een voedselbos in Eelde, Weeldenis. Omdat zij vindt en heeft ervaren dat de zorg meer aandacht kan besteden aan de mens als geheel en wat de invloed is van leefstijl, heeft zij het initiatief genomen om een netwerk te starten van integraal werkende zorgverleners.
Gezien mijn wetenschappelijke achtergrond en omdat aandacht voor gezonde voeding ook past bij een gezonde leefstijl, kon ik me aansluiten bij het netwerk. Eind november van 2025 is hiervoor een stichting opgericht: Stichting Integrale Zorg en Welzijn Groningen-Drenthe en ik zit samen met Inge en Yvonne Drijver in het bestuur. Het eerste jaar ligt de focus op het vergoten en versterken van het netwerk en we willen de verbinding maken tussen reguliere zorg, leefstijlzorg en complementaire therapie. Dat doen we onder andere door het organiseren van een reeks scholingsavonden en een netwerkbijeenkomst op 5 juni.
En dan nog dit…
Als je deze nieuwsbrief in je inbox hebt ontvangen, dan is dat omdat je onlangs, of misschien al iets langer geleden, aan mij hebt laten weten dat je op de hoogte wilde blijven van mijn activiteiten. Maak je geen zorgen, ik zal niet dagelijks of wekelijks een nieuwsbrief versturen, maar als je toch niet op zit te wachten, dan kun je je uiteraard uitschrijven. Dat kan via de link onderaan.